…Wobec zazębienia interesów międzynarodowych, nie ma już dziś miejsca na suwerenności państwowe starego typu. Jeżeli jakiś naród chce pozostać suwerennym, winien rozumieć, że taka możliwość istnieje jedynie przez integralne włączenie się do wolnego świata. …Musimy zdać sobie sprawę, że zachodzi wielki proces przejścia od dotychczasowego „adwokatowania” interesom narodowym, do „adwokatowania” interesom ludzkim. Józef Mackiewicz. Zwycięstwo prowokacji, 1962

Przed kilku dniami w Muzeum Vytautasa Kasiulisa została otwarta niezwykle interesująca wystawa grafiki, akwareli i malarstwa kameralnego z pierwszej połowy XX w. w wykonaniu twórców wileńskich, prezentujących różne kierunki i techniki, zdobyte u znanych pedagogów w Wilnie, Krakowie, Petersburgu i Moskwie. Wystawa pt. „Vilniaus ženklai” (Wileńskie ślady) stanowi unikalny fragment portretu ówczesnego Wilna i jego mieszkańców, stworzony zbiorowym wysiłkiem kilkudziesięciu twórców, których imiona organizatorzy wystawy przywracają naszej pamięci.

Rzucają się w oczy skromne, a niezwykle wymowne adnotacje, dotyczące ich dat i miejsc urodzin oraz śmierci, dowodząc jak wielkich strat doznało Wilno w wyniku zmieniających się okupacji , wojen XX wieku i ewakuacji. Dla wielu malarzy ostatnia wojna była nie tylko końcem ich wileńskiego etapu twórczości, ale i życia. Szczególnie dla twórców żydowskich, którzy zginęli w Ponarach, Treblince, Suwałkach i innych miejscach zagłady.

Wystawione prace pochodzą ze zbiorów Muzeum Sztuki Litwy, Państwowego Muzeum Żydów Wileńskich im. Gaona oraz Biblioteki Akademii Nauk Litwy im. Wróblewskich. Znaczna cześć prac jest udostępniona Wilnianom i gościom Wilna po raz pierwszy.

Poniżej zamieszczamy pełną listę autorów, których prace znalazły się na wystawie, zachęcając Czytelników do uzupełniania brakującej informacji o twórcach: Ferdynand Ruszczyc ( 1870 – 1936), Eugenia Przyałgowska ( 1891 – 1966?), Vytautas Kairiūkštis (1890 – 1961), Adam Międzybłocki (1883 – 1956), Franciszek Żmurko (1859 – 1910), Kazimiera Adamska Rouba (1896 – 1941), Ludomir Sleńdziński (1889 - 1980), Michał Siewruk ( 1905 – 1973), Juozapas Kamarauskas ( 1874 – 1946), Stanisław  Filibert Fleury (1858 – 1915), Józef Marian Marcinkowski (1906 – 1978), Halina Bobaryko – Modelska (1910 - ?), Leokadia Januszkiewiczówna (1909 – 1957?), Halina Konstancja Łepkowska – Giecewicz (1912 - 1998), Julia Kowalska (1911 – 1985), Fani (Fejga) Helmanówna (1913 - ?), Levas Dobžynskis (1907 – 1937), Koźma Czuryło (1908 – 1951), Zbigniew Janusz Kaliszczak (1903 – 1985?), Stanisław Żukowski (1911 – 1982), Jerzy Hoppen (1891 – 1969), Szejna Efron (1909 – 1983), Alexander Bogen (Katzenbogen)(1916 – 2010), Hadasa Gurevič – Grodska (1911 – 1943), Hanna Halina Milewska (1899 – 1982), Rachela Mariampolska Elchanani (1911 – 1939(1945?), Jakub Szer (1890 – 1944), Roza (Rachel) Suckever – Ušajeva (1904 – 1943), Fani Lewówna Frydman (1912 – 1945?), Jakub Czarnocki (1913 – 1945?), Bencion Michtom (1908 – 1941), Ignacy Pinkas (1888 – 1935), Walenty Romanowicz (1911 – 1945), Mečislovas Bułaka (1907 – 1994), Vladas Drėma (1910 – 1995), Józef Michał Sękalski (1904 – 1972), Balys Macutkevičius (1905 – 1964), Stanisław Rolicz (1913 – 1997), Jan Kosmulski (1904 – 1952), Olga Żukowska (1907 – 1957), Władysława Rogińska (1909 - ?), Edmund Madeksza (1907 – 1945), Janusz Andrzej Tłomakowski (Zawisza) (1896 – 1980), Stanisław Bohusz – Siestrzeńcewicz (1869 – 1927), Józef Bałzukiewicz (1867 – 1915), Roman Jakub Jakimowicz (1899 – 1964), Edward Kuczyński (1905 – 1958).

Zachęcając do zwiedzania tej unikalnej wystawy informujemy, iż potrwa ona do 14 września.

Na zdjęciach: prace Jana Kosmulskiego, Vytautasa Kairiūkštisa oraz Stanisława  Filibert Fleury.

Początek strony
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com