…Nie należy zapominać, że demokracja to jeszcze nie wolność. Demokracja to tylko równość. Dopiero liberalizm jest ­wolnością. Połączenie równości z wolnością ma wreszcie stwarzać ów ideał, który wszyscy pragniemy osiągnąć. Józef Mackiewicz. Zwycięstwo prowokacji, 1962

Dziś Galeria UNESCO po raz drugi w ciągu kilkunastu dni stała się miejscem spotkania wyrafinowanych znawców i miłośników dorobku autora „Pór roku” Kristijonasa Donelaitisa. Była to okazja szczególna - zebranym była przedstawiona dokładna reprodukcja (faksymile) pierwszego wydania „Por roku” K. Donelaitisa.

O znaczeniu „Pór roku”, o zachowanych egzemplarzach w różnych bibliotekach świata i pracach, związanych z wydaniem kopii historycznego dzieła, mówili prof.  Domas Kaunas oraz  autorka projektu Kamilė Kalibataitė (patrz. na filmach video).

Spotkaniu towarzyszył występ skrzypaczek zespołu Regnum Musicale.

***

Co i raz odnotowując niektóre z licznych imprez, odbywających się ramach obchodów Roku Donelaitisa, poświęconego 300. rocznicy jego urodzin, warto zaznaczyć iż chodzi tu nie tylko o przedstawiciela litewskiej literatury, której był przewodnikiem. Dorobek K. Donelaitis, a przede wszystkim jego „Pory roku“ znajdują się na liście kilkuset najbardziej znanych dzieł literatury światowej (patrz. Nowa encyklopedia powszechna PWN, t. 3, str. 765 – 768, W-wa, 1997) poczynając sprzed naszej ery do dziś obok takich twórców Homer, Pluton,, Rustaweli, Szekspir, Goethe, Tołstoj czy Dostojewski.

„Pory roku” – to obraz litewskiej wsi na Litwie Mniejszej, widziany poprzez pryzmat ogólnoludzkich wartości. Stąd wynika nieprzemijająca wartość dzieła, daleko wykraczająca poza kręg kultury litewskiej, stając się dorobkiem kultury światowej.

Z tej okazji widocznie warto przypomnieć opinię pisarza Józefa Mackiewicza o tym, dlaczego XIX wieczna literatura rosyjska  należy, a polska nie należy do kanonów klasyki światowej:
(…) Nie wchodząc tedy w bliższą ocenę dyscypliny narodowej, wypadnie jednak stwierdzić obiektywnie, że już w czasie zaborów, zwłaszcza zaś pod wpływem przypadającego w tym czasie rozrostu idei nacjonalistycznych, nastąpiło w Polsce znaczne "odhumanizowanie" myśli narodowej na rzecz jej "upolitycznienia". Miejsce "człowieka" coraz bardziej zaczął wypełniać "Polak". Proces ten uplastycznić nam  może zestawienie literatury polskiej z literaturą rosyjską XIX wieku. Podczas gdy w literaturze rosyjskiej bohaterem głównym był człowiek, w literaturze polskiej wydawał się być nieraz tylko pretekstem, za którym ukrywał się istotny bohater – Polska. Stąd wielka literatura rosyjska cieszyła się dużym wzięciem w całym świecie, gdyż człowiek - interesuje każdego innego człowieka. Podczas gdy polska literatura, mimo talentów pisarskich, takiego wzięcia nie miała, gdyż Polska – interesowała tylko znikomą ilość ludzi na świecie (…) ( O suwerenność myśli. Józef Mackiewicz. Zwycięstwo prowokacji. Monachium, 1962).

Na zdjęciach: grają skrzypaczki  z zespołu Regnum Musicale; faksymile „Pór roku”.

Filmy:



Początek strony
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com