Donelaitisa. Była to okazja szczególna - zebranym była przedstawiona dokładna reprodukcja (faksymile) pierwszego wydania „Por roku” K. Donelaitisa.
O znaczeniu „Pór roku”, o zachowanych egzemplarzach w różnych bibliotekach świata i pracach, związanych z wydaniem kopii historycznego
dzieła, mówili prof. Domas Kaunas oraz autorka projektu Kamilė Kalibataitė (patrz. na filmach video).
Spotkaniu towarzyszył występ skrzypaczek zespołu Regnum Musicale.
***
Co i raz odnotowując niektóre z licznych imprez, odbywających się ramach obchodów Roku Donelaitisa, poświęconego 300. rocznicy jego urodzin, warto zaznaczyć iż chodzi tu nie tylko o przedstawiciela litewskiej literatury, której był przewodnikiem. Dorobek K. Donelaitis, a przede wszystkim jego „Pory roku“ znajdują się na liście kilkuset najbardziej znanych dzieł literatury światowej (patrz. Nowa encyklopedia powszechna PWN, t. 3, str. 765 – 768, W-wa, 1997) poczynając sprzed naszej ery do dziś obok takich twórców Homer, Pluton,, Rustaweli, Szekspir, Goethe, Tołstoj czy Dostojewski.
„Pory roku” – to obraz litewskiej wsi na Litwie Mniejszej, widziany poprzez pryzmat ogólnoludzkich wartości. Stąd wynika nieprzemijająca wartość dzieła, daleko wykraczająca poza kręg kultury litewskiej, stając się dorobkiem kultury światowej.
Z tej okazji widocznie warto przypomnieć opinię pisarza Józefa Mackiewicza o tym, dlaczego XIX wieczna literatura rosyjska należy, a polska nie należy do kanonów klasyki światowej:
(…) Nie wchodząc tedy w bliższą ocenę dyscypliny narodowej, wypadnie jednak stwierdzić obiektywnie, że już w czasie zaborów, zwłaszcza zaś pod wpływem przypadającego w tym czasie rozrostu idei nacjonalistycznych, nastąpiło w Polsce znaczne "odhumanizowanie" myśli narodowej na rzecz jej "upolitycznienia". Miejsce "człowieka" coraz bardziej zaczął wypełniać "Polak". Proces ten uplastycznić nam może zestawienie literatury polskiej z literaturą rosyjską XIX wieku. Podczas gdy w literaturze rosyjskiej bohaterem głównym był człowiek, w literaturze polskiej wydawał się być nieraz tylko pretekstem, za którym ukrywał się istotny bohater – Polska. Stąd wielka literatura rosyjska cieszyła się dużym wzięciem w całym świecie, gdyż człowiek - interesuje każdego innego człowieka. Podczas gdy polska literatura, mimo talentów pisarskich, takiego wzięcia nie miała, gdyż Polska – interesowała tylko znikomą ilość ludzi na świecie (…) ( O suwerenność myśli. Józef Mackiewicz. Zwycięstwo prowokacji. Monachium, 1962).
Na zdjęciach: grają skrzypaczki z zespołu Regnum Musicale; faksymile „Pór roku”.
Filmy:





