…I wypuściłbym na Europę patrole mongolskich opryczników, aby nahajami z byczej skóry, strzegły wolności słowa, i nie dopuszczały przemocy jednego z tych słów nad drugim. Bo nie to wydaje mi się najważniejsze w życiu, jakie kto ma przekonania, a to jedynie - by każdy je mógł swobodnie wypowiadać. Józef Mackiewicz. Gdybym był chanem… Kultura, 1958

My nie zabijaliśmy Drukuj
Autor: Inf. wł.   
Piątek, 10 lutego 2017

Wczoraj w Publicznej Bibliotece Żydów Wileńskich z udziałem autora Arkadijusa Vinokurovasa została zaprezentowana świeżo wydana książka Mes nežudėme (My nie

zabijaliśmy), oparta na rozmowach z dziećmi i wnukami tych, którzy przez sądy zostali uznani winnymi udziału w akcjach  rozprawy nad Żydami w czasie drugiej wojny światowej.

W spotkaniu wzięli też udział  członek Sejmu RL Arvydas Anušauskas oraz dyrektor Centrum Genocydu i Rezystencji Mieszkańców Litwy Teresė Birutė Burauskaitė.

***

Jak wykazało wystąpienie autora książki oraz dyskusja, dotycząca jej treści, A. Vinokurovas, podobnie jak wcześniejsi autorzy, nie próbował odpowiedzieć na trudne pytania, dotyczące Holokaustu, a na które dotychczasowi nie ma odpowiedzi.

Chodzi przede wszystkim o rolę zmieniających się okupantów, a szczególnie sowieckiego. O ile rola hitlerowców w zasadzie jest znana, o tyle rola sowieckich władz i służb w podgrzewaniu nastrojów antyżydowskich, które w okresie przedwojennym w Związku Sowieckim uprawiały wobec Żydów politykę skierowaną na ich likwidację, nie jest znana.

Potrzeba dogłębnego zbadania roli obu okupantów w organizacji unicestwiania Żydów na Litwie wynika również z opinii świadków tamtych czasów tej miary jak Juliusz Margolin (Путешествие в страну Зе-Ка, Дело Бергера (Открытое письмо), Józef Mackiewicz (Ponary – „Baza”, Getto wileńskie) i innych. Tym bardziej, iż długa historia do drugiej wojny światowej nigdy nie odnotowała przypadków agresywnych zachowań Litwinów wobec Żydów w odróżnieniu dla przykładu od Polaków czy Rosjan.

Nie ma też jak dotychczas odpowiedzi na pytanie o wpływach na sytuację i nastroje wśród  ludności Tymczasowego Rządu Litwy (Lietuvos laikinoji Vyriausybė), działającego w czerwcu 1941 roku oraz czy są jakiekolwiek podstawy, aby  uważać go za reprezentanta Narodu Litwy. Takie pytanie m. innymi wysunął na międzynarodowej konferencji, która miała miejsce w Sejmie w dniu 25 września roku 2016, pracownik Instytutu Historii Litwy Algimantas Kasparavičius.

Na zdjęciu:  prezydium spotkania , autor książki A. Vinokurovas drugi z lewa.

Film video: fragmenty spotkania.