…Zaszedł bowiem podczas ostatniej wojny ciekawy paradoks historyczny na terenie Wschodniej Europy. Od Petsamo po Morze Czarne, wszystko co było demokratyczne z pochodzenia, a więc narody chłopskie jak Białorusini, Ukraińcy oraz te państwa, które zdobyły sobie niezależność niejako „rękami czarnymi od pługa”, Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa, uznały za wroga nr 1 - Związek Sowiecki. W jednolitym łańcuchu; jedynie „szlachecka” Polska i „kapitalistyczne” Czechy za wroga nr 1 uznały Trzecią Rzeszę, a z Sowietami zawarły przymierze. Józef Mackiewicz. O pewnej, ostatniej próbie i o zastrzelonym Bubnickim. Kultura, 1954

Obchody 125. rocznicy urodzin Bronisława Taraszkiewicza Drukuj
Autor: Inf. wł.   
Niedziela, 22 stycznia 2017

Wczoraj Stowarzyszenie Litewskich Białorusinów „Kryvija“ spektaklem  „Bronisław. Sceny z życia i marzeń” w wykonaniu studentów Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu zaznaczyło 125. rocznicę urodzin Bronisława Taraszkiewicza (1892 – 1938) – językoznawcy, twórcy ortografii współczesnego języka białoruskiego, tłumacza na język białoruski Pana Tadeusza Adama Mickiewicza oraz Iliady Homera, polityka, przywódcy Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromady.

Licznie zgromadzonym widzom była też przedstawiona świeżo wydana książka prezesa Stowarzyszenia Aleksandra  Adamkovičia “Віленская беларуская гісторыя ў асобах” (Historia Białorusinów wileńskich ).

***

Bronisław Taraszkiewicz urodził się 21 stycznia 1892 roku we wsi Mačiuliškės koło Ławaryszek w rejonie wileńskim w rodzinie chłopskiej. Ukończył gimnazjum w Wilnie i wydział historyczno-filologiczny na  Uniwersytecie Petersburskim. . W 1918 wykładał język białoruski i grecki w Mińskim Instytucie Pedagogicznym, gdzie wydał pierwszy podręcznik gramatyki języka białoruskiego dla szkół średnich.

W okresie polskiej okupacji Wilna był dyrektorem białoruskiego gimnazjum i dyrektorem do spraw szkół białoruskich, delegatem Białoruskiego Komitetu Politycznego na rozmowy z władzami polskimi.

W 1922 został wybrany na posła na Sejm RP, był przewodniczącym Białoruskiego Klubu Poselskiego. W pracy parlamentarnej w tym okresie wypowiadał się za autonomią dla Białorusi, walczył z polskim osadnictwem wojskowym oraz o język białoruski jako urzędowy na ziemiach zamieszkanych przez Białorusinów. W 1925 wstąpił do Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi, a w listopadzie tegoż roku wraz z innymi powołał i przewodniczył popularnej wśród Białorusinów Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromadzie.

Po delegalizacji „Hromady” był kilkakrotnie więziony i osadzany na długie lata w więzieniach. W roku 1933 wraził zgodę na wyjazd do Związku Sowieckiego w ramach wymiany więźniów politycznych. W roku 1938 w trakcie stalinowskich czystek został w Mińsku rozstrzelany.

Na zdjęciach: scena ze spektaklu; B. Taraszkiewicz z żoną i synem.

Film video: fragmenty spotkania.