…Wobec zazębienia interesów międzynarodowych, nie ma już dziś miejsca na suwerenności państwowe starego typu. Jeżeli jakiś naród chce pozostać suwerennym, winien rozumieć, że taka możliwość istnieje jedynie przez integralne włączenie się do wolnego świata. …Musimy zdać sobie sprawę, że zachodzi wielki proces przejścia od dotychczasowego „adwokatowania” interesom narodowym, do „adwokatowania” interesom ludzkim. Józef Mackiewicz. Zwycięstwo prowokacji, 1962

Wydane w Wilnie – promocja za morzem Drukuj
Autor: Ryszard Maciejkianiec   
Niedziela, 26 września 2010

Spotkanie w Ośrodku Polskich Organizacji Niepodległościowych w Sztokholmie

W dniach 16 – 19 kwietnia b.r. na zaproszenie Kongresu Polaków w Szwecji mieliśmy zaszczyt odwiedzić ten piękny kraj i odbyć spotkanie się z tam mieszkającymi Rodakami. Celem spotkania było przedstawienie dorobku wydawnictwa „Czas” oraz promocja ostatnio wydanych książek Michała Kryspina Pawlikowskiego „Wojna i sezon” i Karola Wędziagolskiego „Pamiętniki”.

Promocja odbyła się w Sztokholmie w głównej siedzibie Kongresu z udziałem władz organizacji w niezwykle serdecznej atmosferze. Na życzliwość wobec wszystkiego, co jest związane z Litwą i Wilnem  ma wpływ również ten fakt, że znaczny odsetek członków Kongresu stanowią Wilnianie, wyróżniający się inicjatywami społecznymi i pracowitością.

Zresztą postać Michała. K. Pawlikowskiego, jako pisarza i działacza, który w Wilnie przez trzynaście lat redagował w „Słowie” dodatek łowiecki „Gdzie to, gdzie zagrały trąbki myśliwskie”, jest znana wśród Polaków w Szwecji. On to bowiem w ucieczce przed sowiecką agresją przez trzy lata wojny mieszkał w tym kraju, tu redagował pismo, które przetrwało do lat 80. minionego wieku, tu powstały jego szkice o Szwecji, ktore później znalazły się w tomiku „Brudne niebo”.

Również nie obca była zebranym postać pisarza i działacza antykomunistycznego Karola Wędziagolskiego. I nie tylko. W odróżnieniu od nas, Polacy w krajach o ugruntowanej demokracji są niezwykle dobrze rozeznani w literaturze emigracyjnej , która bez wątpienia jest wyższego polotu i bardziej wartościowa, niż powstała w PRL. Niestety, nie ma jej jeszcze w programach  dla szkół na Litwie z polskim językiem nauczania. Pisałem zresztą o tym w szkicu „Oby zbłądziły pod strzechy”.

Było to nie pierwsze spotkanie z Rodakami w tym kraju, a nasza współpraca z Kongresem, najliczniejszą i najstarszą polską organizacją w Szwecji, trwa nieustannie od roku 1992.

Po spotkaniu w.w. książki, tom poezji Helany Subatowicz „ Gdzie Wilia płynie cicho jak łza”… oraz praca Krzysztofa Trackiego „Ostatni kanclerz litewski” zostały przekazane do bibliotek Kongresu w Sztokholmie i Göteborgu.

***

Odwiedziliśmy w Västerås grób poprzedniego Prezesa Kongresu Polaków w Szwecji - Romana Koby. Ksiązki napisane na emigracji przez pisarzy związanych z Litwą, a wydane w Wilnie, doczekały się pierwszej imprezy promocyjnej za morzem w Szwecji. Niestety, na Ziemi Wileńskiej, gdzie w zwartym skupisku mieszkają litewscy Polacy, aktualnie okupowanej przez Akcje Wyborczą polaków na Litwie, podobnej imprezy przeprowadzić się nie da. A to ze wzgłedu na naszą krytyczną ocenę rzeczywistości pod rządami Akcji oraz antykomunistyczną treść książek  wymienionych pisarzy. Postkomunistyczna hołota nie dopuszcza do zmian, nawet w myśleniu. Wyspa  Kuba na terenie Unii Europejskiej. Jak długo jeszcze?!

Tym serdeczniejsze więc nasze wyrazy wdzięczności i uznania dla Kongresu Polaków w Szwecji.

Poniżej kilka zdań i kilka zdjęć o pięknym i surowym kraju, który jest siedmiokrotnie większy od Litwy.

Ryszard Maciejkianiec

Kwiecień, 2009.

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige)

– jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku.

Całkowita powierzchnia kraju wynosi 449 964 km², w tym woda: 39 010 km²

Szwecja jest konstytucyjną monarchią. Król jest głową państwa, ale ma niewielkie uprawnienia. Przez wieki systematycznie tracił je na rzecz innych organów państwowych: parlamentu, rządu i innych urzędów centralnych.

Istotną część gospodarki szwedzkiej stanowią bogactwa naturalne takiej jak są m.in. wysokiej jakości rudy żelaza oraz duża, zwłaszcza w stosunku do zaludniania, powierzchnia lasów.

Inne główne gałęzie gospodarki to hutnictwo metali nieżelaznych, przemysł maszynowy, metalowy, środków transportu (samochodowy, lotniczy), elektrotechniczny, drzewny i chemiczny.

Grunty orne stanowią zaledwie 7% powierzchni kraju, rolnictwo jest wysoce zmechanizowane i intensywne.

Znane marki szwedzkie to Volvo, Saab (lotnicza i samochodowa), Scania, Koenigsegg, Ericsson, Electrolux, Husqvarna, Vattenfall AB, Skanska AB, Nordea Bank, Tetra Pak, H&M i IKEA.

W Szwecji podatki płaci się na rzecz państwa i gminy, są one mniej więcej po równo rozłożone. Gminy finansują między innymi edukację, służbę zdrowia, a państwo drogi krajowe itd. Szwecja jest uważana za najbardziej socjalne państwo na świecie; bardzo popularne jest określenie „model szwedzki”, który wprowadzono w Szwecji w latach trzydziestych XX wieku.

Polityka socjalna Szwecji opiera się na założeniu, że wszyscy obywatele niezależnie od pochodzenia i stanu majątkowego powinni mieć równy dostęp do edukacji, służby zdrowia, dóbr kultury itd. Szwecja przeznacza poprzez budżet na cele socjalne 27% swojego PKB, jeden z najwyższych na świecie poziomów. W Szwecji budżet państwa oraz firmy prywatne przeznaczają na badania naukowe 4% PKB, co daje pod tym względem pierwsze miejsce na świecie.  W Szwecji działają bardzo rozbudowane związki zawodowe, do których należy 80% pracujących; strzegą one przestrzegania przez pracodawców umów o pracę i ogólnych zasad panujących w Szwecji, jak na przykład zasada, że najpierw należy zwalniać pracowników z najmniejszym stażem.

Szwecja jest krajem o jednej z najwyższych na świecie konsumpcji energii na obywatela (18 MWh/osobę) i równocześnie energetycznie samowystarczalnym.

W energetyce Szwecji duży udział ma energia pochodząca z krajowych elektrowni jądrowych (dziesięć reaktorów dostarcza 45% mocy) oraz wodnych (36%).

Szwecja należy według wielu rankingów do najbardziej bezpiecznych i najmniej dotkniętych korupcją krajów.

Przez wiele lat w Szwecji istniały tylko szkoły państwowe. Na początku lat dziewięćdziesiątych rząd, pozwolił na istnienie szkół prywatnych przy jednoczesnym finansowaniu tych szkół przez państwo. Szkół takich jest jednak niewiele i założenie ich wymaga spełnienia wielu kryteriów. Uniwersytety w Szwecji są wyłącznie państwowe i studia na nich są bezpłatne. Dodatkowo, wszyscy studenci niezależnie od dochodów rodziców od pierwszego roku dostają stypendium.

Większość Szwedów, zwłaszcza tych poniżej 50 lat, nie ma większych trudności w rozumieniu i mówieniu po angielsku.

W 2007 roku Szwecja zajęła w sporządzonym przez The Economist rankingu 1. miejsce na świecie pod względem rozwoju demokracji.

(Na podstawie Wikipedii, wolnej encyklopedii).