…Wobec zazębienia interesów międzynarodowych, nie ma już dziś miejsca na suwerenności państwowe starego typu. Jeżeli jakiś naród chce pozostać suwerennym, winien rozumieć, że taka możliwość istnieje jedynie przez integralne włączenie się do wolnego świata. …Musimy zdać sobie sprawę, że zachodzi wielki proces przejścia od dotychczasowego „adwokatowania” interesom narodowym, do „adwokatowania” interesom ludzkim. Józef Mackiewicz. Zwycięstwo prowokacji, 1962

Poświęcona 240. rocznicy powołania Komisji Edukacji Narodowej Drukuj
Autor: Inf. wł.   
Czwartek, 10 października 2013

14 października 1773 roku Sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów na wniosek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego  w warunkach zagrożenia rozbiorem, odkładając dyskusję nad innymi tematami  i uważając oświecenie narodu za rzecz priorytetową powołał Komisję Edukacji Narodowej (KEN, pełna nazwa: Komisja nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mająca) – centralny organ władzy oświatowej, zależny tylko od króla i Sejmu.

Był to prawzór pierwszej  w Europie świeckiej władzy oświatową o charakterze współczesnego ministerstwa, której odrębne struktury w Wielkim Księstwie Litewskim i w Polsce za ponad dwadzieścia lat działalności zostawiły po sobie rzesze oświeconych obywateli, dorobek i tradycje, odbicie  których pozytywnie rzutuje na współczesny system oświaty i nauki.

Dziś w przeddzień 240. rocznicy powyższych historycznych wydarzeń  w gmachu Ministerstwa Oświaty i Nauki RL rozpoczęła obrady XII Międzynarodowa Konferencja Naukowa - Wielkie Księstwo Litewskie w XVIII wieku: państwo, kultura, edukacja, poświęcona 240. rocznicy powstania Komisji Edukacji Narodowej.

W Konferencji uczestniczą naukowcy z Litwy, Białorusi i Polski, którzy w ciągu dwóch dni wygłoszą szereg interesujących referatów, nawiązujących do powołania, działalności i dorobku Komisji oraz innych historycznych wydarzeń z tamtego okresu.

Wsłuchując się w treść wygłaszanych referatów zastanawia dalekowzroczność uczestników tamtych odległych wydarzeń, którzy już wtedy z systemem nauczaniia łączyli  potrzebę obywatelskiego wychowania młodzieży, ukierunkowanego na krytyczną ocenę stanu państwa i podejmowanie odpowiedzialności za jej losy.

Jutro obrady Konferencji  będą kontynuowane w Instytucie Historii Litwy.

Na zdjęciu: otwarcie Konferencji.

Filmy: fragment referatu dr Dariusa Kuolysa, wygłoszonego na Konferencji.

Fragment referatu dr Valentina Golubeva (Minsk)

Fragment referatu dr Iriny Kiturka (Grodno)