…Wobec zazębienia interesów międzynarodowych, nie ma już dziś miejsca na suwerenności państwowe starego typu. Jeżeli jakiś naród chce pozostać suwerennym, winien rozumieć, że taka możliwość istnieje jedynie przez integralne włączenie się do wolnego świata. …Musimy zdać sobie sprawę, że zachodzi wielki proces przejścia od dotychczasowego „adwokatowania” interesom narodowym, do „adwokatowania” interesom ludzkim. Józef Mackiewicz. Zwycięstwo prowokacji, 1962

O stosunkach polsko-litewskich – Forum Dialogu i Współpracy Drukuj
Autor: Autorzy oświadczenia   
Czwartek, 24 maja 2012

Niedobra aura w stosunkach polsko-litewskich wymaga działania.
Ponad podziałami politycznymi i środowiskowymi spotkały się dziś przemyślenia i inicjatywy ludzi dobrej woli, od lewa do prawa, ubolewających nad stanem stosunków polsko-litewskich. Wspólna jest konstatacja braku właściwej, moderującej obecności społeczeństwa obywatelskiego i braku treści kulturalnych w tej sferze sąsiedzkich kontaktów.

Uprzejmie prosimy Państwa o upowszechnienie załączonego pisma – deklaracji  powołania Forum Dialogu i Współpracy.
Z góry za to upowszechnienie dziękujemy.
Robert Kostro
Dyrektor Muzeum Historii Polski
Adam Pomorski
Prezes Polskiego PEN Clubu
 ***
 Oświadczenie w sprawie stosunków polsko-litewskich. Deklaracja powołania Forum Dialogu i Współpracy.

Polskę i Litwę od dawnych wieków wiążą dzieje i kultura. Nie do pomyślenia jest rozerwanie tej wspólnoty, trwalszej niż formacje państwowe. Świadczy o niej dziedzictwo kolejnych epok rozwoju: gotyku, renesansu, baroku, oświecenia, romantyzmu. To nasza tradycja europejska.

Epoka nowoczesności przyniosła wyzwoleńczą emancypację narodów, a zarazem polityczne różnicowanie wspólnoty. W minionym stuleciu nie tylko w naszych krajach procesom tym towarzyszyły nieraz trudne do przezwyciężenia dramaty i ludzkie tragedie.

U progu nowego tysiąclecia oba nasze niepodległe, wyzwolone z oków totalitaryzmu demokratyczne kraje, oba społeczeństwa i konstytuujące je narody wybrały wspólnotę wolnych i równych, sprzymierzając się w NATO i współstanowiąc Unię Europejską. To nasza współczesność i fundament naszej przyszłości.

Przymierza państwowe nie bronią jednak nikogo przed sąsiedzkimi niesnaskami i dyplomatycznymi utarczkami. Powracająca co pewien czas w stosunkach polsko-litewskich niedobra aura budzi nieufność i utrudnia wzajemne zrozumienie. Nie wolno nam ulec retoryce złych wspomnień, fobii i odżywających uprzedzeń – jakiekolwiek pojawiłyby się różnice zdań.

Nawet w trudnych czasach nie brakowało wśród nas ludzi dobrej woli. Do ich dorobku trzeba się dziś odwołać: do przenikliwej koncepcji Jerzego Giedroycia i paryskiej „Kultury”, która nie widziała dla Polski i Litwy innej perspektywy niż dobre sąsiedztwo, budowa wzajemnego zaufania i współpraca, gwarantująca bezpieczeństwo regionu. Do dorobku Stanisława Stommy i Czesława Miłosza. A wreszcie do myśli Jana Pawła II, świadomego głębokiej, uniwersalnej istoty naszych wspólnych tradycji.

Stosunki polsko-litewskie nie mogą ograniczać się do kontaktów urzędowych. We wzajemnym porozumieniu muszą budować wspólnotę dobrego sąsiedztwa, wspólnotę demokratycznej kultury i obywatelskiej cywilizacji. Potrzeba nam działań na poziomie społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych i Kościołów, potrzeba rzetelnej informacji. Potrzeba wymiany młodzieży, rozwoju turystyki, współpracy artystycznej, kulturalnej, naukowej, oświatowej, potrzeba stałej debaty historycznej i społecznej. Potrzeba wspólnych przedsięwzięć gospodarczych. Potrzeba wiedzy o sobie nawzajem.
W tej intencji niżej podpisani przedstawiciele organizacji społecznych, kulturalnych, gospodarczych, intelektualiści i ludzie mediów postanawiają powołać Forum Dialogu i Współpracy. Zobowiązujemy się podejmować i wspierać wszelkie działania, służące wzajemnemu zrozumieniu, porozumieniu i współpracy między społeczeństwami i narodami Polski i Litwy. Deklarujemy troskę o zapewnienie opinii publicznej naszych krajów rzetelnej informacji i stałe wzbogacanie wzajemnej o sobie wiedzy.

1. URSZULA AUGUSTYNIAK – historyk, profesor, kierownik Katedry Kultury Staropolskiej, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
2. JERZY AXER – filolog klasyczny, profesor, Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej UW, dyrektor Instytutu Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales” UW, twórca Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych UW
3. KLAUS BACHMANN – dziennikarz, politolog, członek Zarządu Fundacji im. Stefana Batorego
4. BOGUMIŁA BERDYCHOWSKA – publicystka, specjalizująca się w dziejach Ukrainy XX w. i stosunków polsko-ukraińskich, 1989-1994 kierownik Biura ds. Mniejszości Narodowych Ministerstwa Kultury i Sztuki RP, kierownik działu programów stypendialnych Narodowego Centrum Kultury
5. JACEK BOCHEŃSKI – pisarz, b. prezes Polskiego PEN Clubu
6. WOJCIECH BOROWIK – przewodniczący Stowarzyszenia Wolnego Słowa
7. ANDRZEJ BRZEZIECKI – dziennikarz, redaktor naczelny „Nowej Europy Wschodniej”
8. WIESŁAW CABAN – historyk, profesor, prorektor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach
9. JOLANTA CHOIŃSKA-MIKA – historyk, dr hab., Instytut Historyczny UW
10. MIROSŁAW CHOJECKI – działacz opozycji demokratycznej, wydawca, honorowy prezes Stowarzyszenia Wolnego Słowa
11. JULIUSZ CHROŚCICKI – historyk, profesor, Instytut Historii Sztuki UW
12. ANDRZEJ CHWALBA– historyk, profesor, b. prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
13. KRYSTYNA CHWIN – poetka, wydawca
14. STEFAN CHWIN – pisarz
15. STEFAN CIARA – historyk, dr hab., profesor, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
16. KRZYSZTOF CZYŻEWSKI – eseista, animator kultury, twórca Fundacji „Pogranicze” i Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach, red. nacz. Czasopisma „Krasnogruda”
17. JAN ANDRZEJ DĄBROWSKI – prezes Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu
18. KRZYSZTOF DROBA – teoretyk muzyki, Akademia Muzyczna w Krakowie
19. ROBERT FIRMHOFER – historyk filozofii, dyrektor Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
20. GRZEGORZ GAUDEN – dyrektor Instytutu Książki
21. ANDRZEJ GIL – historyk, dr hab., profesor KUL, wicedyrektor Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie
22. ANDRZEJ GRAJEWSKI – historyk, publicysta, „Gość Niedzielny”
23. JANUSZ GRZELAK – psycholog, profesor, działacz opozycji demokratycznej w PRL, wiceminister edukacji w gabinecie Tadeusza Mazowieckiego
24. JULIA HARTWIG – poetka
25. IRENA HERBST – prezes Fundacji – Centrum Partnerstwa Publiczno-Prywatnego
26. AGNIESZKA HOLLAND – reżyser filmowy
27. PAWEŁ HUELLE – pisarz, wiceprezes Polskiego PEN Clubu
28. INGA IWASIÓW – pisarka
29. IGOR JANKE – dziennikarz, publicysta „Rzeczpospolitej”, szef portalu „Salon 24.pl”
30. JERZY JEDLICKI – historyk, profesor PAN
31. WIESŁAW JUSZCZAK – historyk sztuki, profesor, Instytut Sztuki PAN
32. ADOLF JUZWENKO – historyk, dyrektor, Zakład Narodowy im. Ossolińskich
33. IGOR KĄKOLEWSKI – historyk, dr hab., profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie
34. JOANNA KILISZEK – wicedyrektor Instytutu Adama Mickiewicza
35. TOMASZ KIZWALTER – historyk, profesor, przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego
36. KRZYSZTOF KNITTEL – kompozytor, profesor, prezes Polskiej Rady Muzycznej
37. MARIA KOCZERSKA  – historyk, profesor, dyrektor Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego
38. MICHAŁ KOPCZYŃSKI – historyk, dr hab., profesor Uniwersytetu Warszawskiego, Muzeum Historii Polski
39. JERZY KORNOWICZ – kompozytor, prezes Związku Kompozytorów Polskich
40. ROBERT KOSTRO– historyk, dyrektor Muzeum Historii Polski
41. WOJCIECH KRIEGSEISEN – historyk, profesor i dyrektor Instytutu Historii PAN
42. CEZARY KUKLO – historyk, profesor, Uniwersytet w Białymstoku
43. RYSZARD KULESZA – historyk, dr hab., Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego UW
44. EWA KULIK-BIELIŃSKA – dyrektor Fundacji im. Stefana Batorego
45. MAREK KUNICKI-GOLDFINGER – historyk
46. JAROSŁAW KURSKI – I zastępca redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej”
47. WŁODZIMIERZ LENGAUER – historyk, profesor, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego
48. ANNA LEWICKA-MORAWSKA – historyk sztuki, profesor ASP w Warszawie
49. PAWEŁ LISICKI – redaktor naczelny „Uważam Rze”
50. TOMASZ MAKOWSKI – dyrektor Biblioteki Narodowej
51. WOJCIECH MATERSKI – historyk, profesor, dyrektor Instytutu Studiów Politycznych PAN
52. JACEK S. MATUSZEWSKI – historyk prawa, profesor, Uniwersytet Łódzki
53. ANDRZEJ MENCWEL – historyk literatury i kultury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
54. ADAM MICHNIK – redaktor naczelny „Gazety Wyborczej”
55. KRZYSZTOF MIKULSKI – historyk, profesor, prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego
56. JAN JERZY MILEWSKI – historyk, dr, redaktor „Biuletynu Historii Pogranicza”
57. PIOTR MITZNER – pisarz, historyk literatury, w latach stanu wojennego wydawca literatury niezależnej, współtwórca Ośrodka „Karta”, z-ca redaktora naczelnego miesięcznika „Nowaja Polsza”, członek zarządu Polskiego PEN Clubu
58. MIROSŁAW NAGIELSKI – historyk, profesor, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
59. ZDZISŁAW NAJDER – historyk literatury, publicysta, członek Rady Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
60. ANNA NASIŁOWSKA – pisarka, sekretarz generalny Polskiego PEN Clubu
61. MICHAŁ NAWROCKI – fizyk, profesor, Instytut Fizyki UW
62. ZBIGNIEW NOSOWSKI – publicysta katolicki, redaktor naczelny miesięcznika „Więź”
63. ANDRZEJ NOWAK– historyk, profesor, Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, redaktor naczelny, „Arcana”
64. JAN OŁDAKOWSKI – dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego w Warszawie
65. WŁODZIMIERZ PASZYŃSKI – polonista, pedagog, działacz oświatowy, zastępca Prezydenta m. st. Warszawy
66. JERZY POMIANOWSKI – pisarz, publicysta, współpracownik Jerzego Giedroycia, redaktor naczelny miesięcznika „Nowaja Polsza”
67. ADAM POMORSKI – tłumacz, eseista, prezes Polskiego PEN Clubu
68. MARIA PRZEŁOMIEC – dziennikarka
69. ANDRZEJ RACHUBA – historyk, profesor, Instytut Historii PAN
70. PIOTR RYPSON – krytyk i historyk sztuki, wicedyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie
71. JOLANTA RZEGOCKA – historyk teatru i literatury, dr, Wyższa Szkoła Europejska im. Ks. Józefa Tischnera, Kraków
72. ARKADY RZEGOCKI – politolog, dr hab., Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Klub Jagielloński
73. HENRYK SAMSONOWICZ – historyk, profesor, 1980–1982 rektor Uniwersytetu Warszawskiego, 1989–1991 minister edukacji narodowej, członek PAN
74. PAULA SAWICKA – psycholog, tłumaczka, prezes Stowarzyszenia Przeciwko Ksenofobii i Antysemityzmowi „Otwarta Rzeczpospolita”
75. MIROSŁAW SAWICKI – działacz opozycji demokratycznej, pedagog, minister Edukacji Narodowej 2004–2005
76. JOLANTA SIKORSKA-KULESZA – historyk, dr hab., Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
77. ALEKSANDER SMOLAR – publicysta, politolog, prezes Fundacji im. Stefana Batorego
78. IWONA SMOLKA – pisarka, krytyk literacki, wiceprezes Polskiego PEN Clubu
79. MAŁGORZATA SPOREK-CZYŻEWSKA – współtwórca i członek Zarządu Fundacji „Pogranicze” i Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach
80. BEATA STASIŃSKA – wydawca, prezeska wydawnictwa W.A.B.
81. SERGIUSZ STERNA-WACHOWIAK – pisarz, prezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich
82. JAROSŁAW SUCHAN – dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi
83. BOGDAN SZLACHTA – historyk myśli politycznej, profesor, Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ, Ośrodek Myśli Politycznej
84. JAN TĘGOWSKI – historyk, profesor, b. dyrektor Instytutu Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku
85. BARBARA TORUŃCZYK – redaktor naczelny „Zeszytów Literackich”
86. ROBERT TRABA – historyk, politolog, kulturoznawca, Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie, Instytut Studiów Politycznych PAN, Wspólnota Kulturowa „Borussia”
87. ANNA TRZECIAKOWSKA – tłumaczka, Polski PEN Club
88. WOJCIECH TYGIELSKI – historyk, profesor, Instytut Historii Sztuki UW, b. prorektor UW
89. TADEUSZ WIELECKI – kompozytor, wirtuoz, dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”
90. ANDRZEJ WIELOWIEYSKI – działacz katolicki, publicysta
91. JACEK WIJACZKA – historyk, profesor, dyrektor Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
92. PIOTR WOJCIECHOWSKI – pisarz
93. NATALIA WOROSZYLSKA – tłumaczka, kierownik Redakcji Rosyjskiej Polskiego Radia
94. KAZIMIERZ WÓYCICKI – publicysta, historyk, dr, Uniwersytet Warszawski
95. HANNA WRÓBLEWSKA – krytyk sztuki, dyrektor Galerii „Zachęta” w Warszawie
96. LUDWIKA WUJEC – społecznik, działaczka demokratycznej opozycji w PRL, pedagog
97. ANDRZEJ ZAKRZEWSKI – historyk prawa, profesor, dyrektor Instytutu Historii Prawa UW
98. LESZEK ZASZTOWT – historyk, profesor Studium Europy Wschodniej UW, dyrektor Instytutu Historii Nauki PAN
99. O. MACIEJ ZIĘBA, dominikanin, wykładowca i członek rady patronackiej Wyższej Szkoły Europejskiej im. Ks. Jóżefa Tischnera w Krakowie
100.  ANDRZEJ ŻBIKOWSKI – historyk, dr hab., Żydowski Instytut Historyczny

 2012-05-21